تصوير شمارهء 48 تصوير شمارهء 49 تزيينات گچ‌كارى استخر بارگاه بانوان در الحمراء در پايان يادآورى يك نكته ضرورى به نظر مىرسد و آن دربارهء پيدايش سبك مدجنون در اندلس است . مدجنون به مسلمانهايى گفته مىشود كه پس از بازپس‌گيرى اسپانيا به دست مسيحيان ، آنان همچنان بر ديانت خويش باقى ماندند ، ولى هنر خويش را در خدمت حكمرانان مسيحىشان قرار دادند . اين گروه از مسلمانان سبك ويژه‌اى از معمارى را پديد آوردند كه تاريخ هنر و معمارى اسلامى به مدّجن مشهور است . « 1 » 2 - 4 . علوم و ادبيات توصيفهايى كه مورخان از تمدن اسلامى در اندلس كرده‌اند و نيز آنچه در كتابهاى تاريخ علوم در اين باره آمده نشانگر توسعهء همه جانبهء علمى و ادبى مسلمانان در آن سرزمين است . چنان كه مىدانيم يكى از نشانه‌هاى توسعهء علمى وجود كتاب و كتابخانه است ؛ و اعترافهاى مورخان در اين زمينه ، حكايت از وجود چنين توسعه‌اى در اندلس دارد . در كتاب عظمت مسلمين در اسپانيا در مبحث زندگانى علمى مسلمانان در اين باره چنين آمده است : قصور سلاطين و شاهزادگان كه مملو از زينتها و آرايشهاى باور نكردنى بود ، بر جلال و شكوه و

--> ( 1 ) . براى آگاهى بيشتر در اين باره ر . ك . هنر اسلامى ، ارنست كونل ، ترجمهء مهندس هوشنگ طاهرى ، ص 172 - 173